75 jaar Galjema: een terugblik van toen naar nu

Door Eric Blonk

Ons 75-jarig bestaan was een mooie aanleiding om eens in de geschiedenis van Galjema te duiken. Collega Eric Blonk spitte door tal van oude brieven, aantekenboekjes en documentmappen. Die kregen we onder meer van Martin Galjema, kleinzoon van onze oprichter Martinus Douwe Galjema en zoon van oud-directeur Douwe Galjema. Bij hen begint ons verhaal.

1900 - 1944

De start van een groot avontuur

De dan 44-jarige Martinus Douwe Galjema start kort na de Tweede Wereldoorlog een adviesbureau op het gebied van werktuigkundige installaties voor gebouwen. Techniek zat hem in het bloed. Zijn grootvader was een geweermaker van Friese afkomst die zich in de negentiende eeuw in Delft had gevestigd. Martinus werd daar op 1 april 1901 geboren, trouwde er 23 jaar later met Cornelia van Mourik en studeerde in Delft aan de Technische Hoogeschool (nu TU Delft). Hij deed vervolgens binnen de techniek werkervaring op bij bureau van Eijk en NV Arnold Frentrop's Industrie- en Handelsmaatschappij. Na de moeilijke oorlogsjaren was het tijd om voor zichzelf te beginnen.

Op foto: Martinus Douwe Galjema

1945 - 1972

De beginjaren: acquireren, tegenslagen én eerste successen

Martinus Galjema richt eind 1945 de eenmanszaak Galjema Adviesbureau voor Warmte, Lucht, Elektro, Lift en Sanitaire Techniek op en vestigt zich in Den Haag. Er lag veel werk vanwege de wederopbouw, maar Martinus moest flink wat acquisitie doen bij overheden en architecten om opdrachten los te krijgen. Ook goed personeel vinden was niet eenvoudig. Een van de eerste medewerkers werd al snel opgeroepen voor de militaire dienstplicht. In april 1946 kwam Martinus’ 20-jarige zoon Douwe in de zaak werken, die in de avonduren aan de MTS in Rotterdam studeerde. Zijn oorspronkelijke studie Werktuigkunde aan de TH in Delft was onderbroken doordat hij in 1943 tewerk was gesteld in Duitsland. Maar ondanks herhaalde verzoeken tot uitstel van de dienstplicht moest ook hij het leger in en zat hij van 1948 tot 1950 op Curaçao.

Ondanks de tegenslagen wist Martinus het Adviesbureau Galjema gestaag op te bouwen en uit te breiden met naast werktuigbouwkundige ook elektrotechnische installaties. Bekende projecten uit die tijd zijn onder andere het hoofdgebouw van KLM in Den Haag, Hotel-Café-Restaurant Calland in Rotterdam, Kerkgebouw van de Ned. Herv. Gemeente Charlois in Rotterdam, Opleidingsgebouw Marinekamp in Hilversum en het Centraal Belastinggebouw in Den Haag waarvoor Galjema de ontwerpwerkzaamheden voor de werktuigkundige installaties verzorgde.

1973 - 1983

Van eenmanszaak tot B.V.

Na jarenlang bij zijn vader te hebben gewerkt nam Douwe Galjema het bureau rond 1973 over. Hij zette de eenmanszaak in warmte-, lucht-, electro-, en sanitaire techniek in 1975 om in de besloten vennootschap Adviesbureau Galjema B.V.. Douwe had verschillende medewerkers in dienst, waaronder enkele adviseurs en tekenaars. Veel projecten uit de laatste periode met Douwe Galjema waren in Den Haag, zoals het Gewestelijk Arbeidsbureau, het bureau voor Vis- en Visproducten en de Rijkspsychologische Dienst. Ook was er een serie tekenopdrachten waaronder de hijsinrichting voor lampen voor de vergaderzaal der 1e Kamer aan het Binnenhof.

Op foto: Douwe Galjema

1984 - 2005

Deskundige uitbreiding

Om gezondheidsredenen was Douwe Galjema in 1984 genoodzaakt om zijn werkzaamheden te beëindigen. Hij vindt in Paul J. Keijser een “waardig en ter zake kundig” opvolger. Paul neemt de aandelen op 29 augustus 1984 over en Douwe legt per 1 november 1984 zijn functie als directeur neer. Hoewel Paul veel relaties had voor mooie opdrachten, moest hij wel op zoek naar geschikt personeel aangezien een aantal bestaande medewerkers kozen voor een andere werkkring. Hij trekt een aantal ontwerpers, tekenaars en projectleiders aan en weet door een combinatie van flair en deskundigheid opdrachtgevers aan de haak te slaan.

In deze periode wordt geleidelijk de overstap gemaakt van handmatig tekenen met inkt naar tekenen op de computer, wat niet voor iedereen even makkelijk bleek. Paul neemt onder meer Ellen Bevaart, Oscar Gerritsen en mij (Eric Blonk) aan. Allen zijn we nog steeds werkzaam bij Galjema. Later zijn daar Fokko Mienstra en een aantal andere waardevolle krachten bij gekomen. Ook start Paul een detacheringsbureau in Rotterdam onder de naam Galjema Personeelsdiensten.

In de jaren dat Paul directeur was zijn er mooie projecten uitgevoerd, zoals de herinrichting van diverse locaties voor de Belastingdienst, het Ministerie van LNV, het Catshuis, een busgarage voor de HTM, diverse projecten voor TNO, laboratoria voor VU Amsterdam, brandweerkazernes, vele scholen en beveiligingsprojecten.

2006 - 2019

Overleven in tijden van recessie

Toen Paul eenmaal de pensioengerechtigde leeftijd had behaald werd het bureau in 2006 overgenomen door Jos Tubbing, Fokko Mienstra en mijzelf. Paul Keijser nam afscheid van Galjema maar bleef wel betrokken bij het detacheringsbureau in Rotterdam. De eerste jaren onder Jos als directeur verliepen voorspoedig met voldoende werk en nieuwe medewerkers. Tot de recessie intrad. Een aantal architectenbureaus, waar veel opdrachten vandaan kwamen, ging failliet of in sterk afgeslankte vorm verder. Galjema wist echter ondanks de rode cijfers om de medewerkers, op een enkeling na, binnen het bureau te houden.

Doordat het einde van de recessie uiteindelijk in zicht kwam en mede door toetreding van de nieuwe directeur-aandeelhouder Ignacio Castaño Rosario in 2016 kwam het bureau weer in de zwarte cijfers. Door consequente acquisitie en het goede personeel lukte het Galjema om weer volop werk te hebben. Architecten weten Galjema te vinden en door opleidingen en ervaring met Europese aanbestedingen behoort Galjema bij een kleine groep van gerenommeerde technische adviesbureaus die volop meedingt naar projecten waar energiezuinigheid, duurzaamheid en circulair bouwen een grote rol spelen.

2020 - toekomst

Nieuwe uitdagingen

De uitdaging in deze tijd is vooral om voldoende geschikte medewerkers te vinden zodat Galjema blijft voldoen aan de toenemende vraag naar technisch advies. Daarbij is de integrale samenwerking met ontwerpteamleden – van architecten tot constructeurs – en de opdrachtgever tegenwoordig een echte must. Galjema maakt daarvoor al jaren gebruik van de Bouw Informatie Methode (BIM-systematiek) met 3D modellering. Deze werkmethode komt de kwaliteit bij de uitvoering van het werk ten goede en beperkt faalkosten. Dit komt momenteel tot uiting in mooie projecten zoals een hele serie politiebureaus voor Politie Nederland, onderwijsgebouwen op elk niveau zoals IKC's, VO, HBO en WO, laboratoria, musea en verschillende beveiligingsprojecten voor een aantal ministeries. Een mooie voortzetting van onze sterke geschiedenis.

Meer weten over werken bij Galjema?

Op de volgende pagina


Oud-directeur Paul Keijser vertelt zijn verhaal

Ook interessant voor jou:


Galjema spaart herinneringen. Lees de leukste anekdotes!