Amsterdam Museum: duurzame samenwerking voor beste resultaat

Al ruim 20 jaar ondersteunt Galjema het Amsterdam Museum met advies op het gebied van klimaat-, elektrotechnische- en beveiligingsinstallaties. Hoe is deze samenwerking ontstaan – en wat maakt het zo bijzonder duurzaam? We vroegen het Peter Jacobs, gebouwbeheerder van het Amsterdam Museum, en Fokko Mienstra, technisch adviseur bij Galjema.

Fokko is al vanaf het eerste uur verbonden aan het Amsterdam Museum. “Galjema kwam binnen op een lopend project waar wat tegenslagen waren. De betrokken architect kende nog wel een adviesbedrijf dat kon helpen. Dit was de start van onze kennismaking. Een nieuw project volgde, en nog een, en zo groeide de vertrouwensband”, vertelt Fokko. Peter is sinds 2000 gebouwbeheerder van het Amsterdam Museum. Door de jaren heen zijn talloze projecten samen met Galjema uitgevoerd, waaronder de vervanging van luchtbehandelingskasten, meet- en regelinstallaties en cv- en gekoeldwaterverdelers. Maar ook het verwisselen van oliegestookte door gasgestookte CV ketels. “Heel recentelijk zijn de beveiligingsinstallaties in het Museum Willet-Holthuysen vervangen. Een project waarbij Galjema in 1996 al betrokken was bij de aanleg van de eerste installaties”, aldus Peter.

Wist je dat...

Het Amsterdam Museum uit drie locaties bestaat? Het museum aan de Kalverstraat, het Museum Willet-Holthuysen aan de Herengracht en het Collectiecentrum in Amsterdam-Noord.

Het historische pand aan de Kalverstraat een voormalig burgerweeshuis is? Vanaf 1580 woonden hier bijna vier eeuwen lang honderden kinderen. Uit deze periode stammen bijvoorbeeld de Regentenkamer en de Wezenkastjes op de binnenplaats. Tussen 1963 en 1975 is het pand omgebouwd tot museum.

Extra uitdaging: museum in monumentaal pand

De extra uitdaging is dat je bij het realiseren van installatietechnische voorzieningen altijd rekening moet houden met het historische karakter van een gebouw. Restauratie in monumenten vergt daarom veel kennis van meerdere vakgebieden. Peter: “Dagelijks lopen er honderden bezoekers door het museum. Dat heeft invloed op het binnenklimaat. Ook moeten de ruimtes voldoen aan strenge luchtkwaliteitseisen. Wij verwachten dan ook niet alleen expertise op het gebied van techniek, maar ook van museale en in dit geval monumentale panden.” Om een museum goed te onderhouden, is een duurzame relatie volgens Peter daarom het meest wenselijk: “Met nieuwe partijen werken kost tijd. Je moet elkaar steeds opnieuw leren kennen. Het zijn het proactieve meedenken en de extra stappen die Galjema zet die onze relatie zo duurzaam maakt. De sterke vertrouwensband, door de jaren opgebouwd, is daarin de succesfactor.” Fokko voegt toe: “Bij Galjema zitten we graag dicht op de klant. Bij vragen eerst antwoord geven, niet meteen de meter laten lopen. Ons streven is altijd kwaliteit leveren.”

Second opinion

De komende periode vindt er een grootschalige renovatie plaats van het hele Amsterdam Museum. Een klus die vanwege haar omvang moest worden aanbesteed. Peter: “We hebben Galjema gevraagd om plannen en aangedragen oplossingen te toetsen. Zij kennen het gebouw door en door, dus kunnen een betrouwbare second opinion bieden. Zo denkt Galjema mee over de stand van zaken en adviseert ons over nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld op het gebied van verduurzaming.” Beide heren ervaren de duurzame samenwerking dan ook echt als een win-win. Peter: “Wij hoeven ons geen zorgen te maken over de staat van onze technische installaties en Galjema heeft in de afgelopen 20+ jaar via de projecten zijn expertise kunnen uitbreiden en verdiepen.”

Bijzonder project: Museaal klimaat Regentenkamer

Een van de hoogtepunten van het Amsterdam Museum is de Regentenkamer. Het is de plek waar vroeger de weesjes werden binnengebracht en het bestuur vergaderde. “De Regentenkamer dateert uit 1580 en is extra kwetsbaar. Zo bestaat het houten plafond uit beschilderde panelen en hangen er diverse geschilderde portretten van het weeshuisbestuur. Grote temperatuurfluctuaties willen we hier dus graag voorkomen”, vertelt Peter.

Twee-in-één: koelen en klimatiseren

In 2008 werd het gekoeld waternet in het hele museum vervangen, waarbij zich direct de mogelijkheid voordeed ook iets aan het klimaat in de Regentenkamer te doen. Twee klussen die samen met Galjema zijn opgepakt. “Om een ideaal klimaat te realiseren, moeten we lucht kunnen koelen. Hiervoor wordt water met een temperatuur van 4 á 5 graden naar de luchtbehandelingskasten gedistribueerd. De leidingen in het museum waren echter nog op geïsoleerd met kurk en afgewerkt met gips, waardoor als gevolg van condens onder de isolatie corrosie ontstond. Om te voorkomen dat aan de leidingen ernstige lekkage op zou treden, hebben we ze in het kader van preventief onderhoud allemaal vervangen. Omdat we toch al zo ingrijpend en grootschalig bezig waren, pakten we in de Regentenkamer direct de klimatisering mee”, vertelt Peter. Dat was nog best een uitdaging. Samen met Galjema is goed gekeken hoe zo’n specifieke ruimte als de Regentenkamer geklimatiseerd kon worden zonder grote bouwkundige ingrepen. Peter: “We zijn tot een slimme oplossing gekomen door in de kelderruimte onder de kamer een luchtbehandelingskast te plaatsen. De oorspronkelijke convectorputten hebben we benut voor luchttoevoer. De bestaande luchttoevoerroosters, hoog in de ruimte, zijn ingezet als afzuigroosters. Al met al best een truc!”

Het resultaat

Het resultaat is een stabiel museumklimaat met een temperatuur van rond de 20 graden, en een luchtvochtigheid van om en nabij de 50 procent. Naar grote tevredenheid van Peter: “Dit project is een mooi voorbeeld van hoe je door de koppen bij elkaar te steken toch een goed functionerende situatie creëert in een bestaande monumentale ruimte.”

Op de volgende pagina


Corona en ventilatiesystemen: waar moet je letten?

Ook interessant voor jou:


De kracht van partnerrelaties: onze band met ZRi